Site nog ‘under construction’

Stichting Eigen-aardig onderwijs.nl

School maken in onderwijs

INLEIDING

Eigen-aardig onderwijs is onderwijs dat aandacht heeft voor de eigenheid van de lerende en voor de samenhang tussen de lerende en de wereld om zich heen. Jonge mensen worden opgevoed en opgeleid om vanuit hun eigen authenticiteit en autonomie aardig te zijn ten opzichte van de hen omringende mensen, maatschappij en wereld. Het is onderwijs met een eigen aard, het is eigen-aardig!

De stichting Eigen-aardigonderwijs.nl is van mening dat onderwijs een belangrijke pijler is voor een beschaafde samenleving. Een beschaafde samenleving is volgens de stichting een samenleving waarbinnen autonome individuen zich mede verantwoordelijk weten voor het collectief. Een beschaafde samenleving sluit geen groepen of individuen uit maar in, is gericht op goed rentmeesterschap, kenmerkt zich door actieve aandacht voor sociale cohesie, een schoon milieu en verantwoorde economische groei: people, planet, profit/prosperity.

MISSIE

Onderwijs hoort impliciet en expliciet een bijdrage te leveren aan een betere samenleving. Dit moet worden bereikt door leerlingen en studenten dusdanig op te leiden, dat ze niet alleen over goede academische en beroepsmatige kwalificaties beschikken, maar dat ze zich in de maatschappij ook kunnen manifesteren als zelfstandige en verantwoordelijke medeburgers. Jonge mensen die zich zelf verantwoordelijk weten voor hun eigen leven en eigen keuzes, maar ook het besef hebben dat zijn een bijdrage horen te leveren aan de gehele samenleving.

Het is de missie van de stichting Eigen-aardigonderwijs.nl om scholen op inhoud, organisatie en ontwikkeling zo in te richten dat er onderwijs wordt gegeven waarmee bovengenoemde vaardigheden en attitudes worden aangebracht bij de lerenden

VISIE

Generaliserend gesproken is de huidige situatie in het onderwijs andersom: het onderwijs leidt leerlingen en studenten op tot onvoldoende basisvaardigheden en beroepsmatige kwalificaties en levert consumptief en competitief ingestelde jonge mensen af, die zich op een afhankelijke manier manifesteren in de maatschappij. Aan deze ontwikkeling moet een einde komen. Betrokkenen, zowel bestuurders als leraren, docenten, ouders, leerlingen en studenten, bevinden zich in een zichzelf versnellend en versterkende situatie van machteloosheid en zijn niet in staat de huidige situatie te keren. Laat staan deze situatie om te draaien.

Eigen-aardig onderwijs.nl wil een actieve bijdrage leveren om ontwikkelingen als hierboven geschetst te keren en om te buigen naar een duurzame situatie waarin allen zich bewust zijn van hun verantwoordelijkheden. Verantwoordelijkheden ten opzichte van zichzelf, de anderen en de wereld.

Onze actieve bijdrage wordt op eigen-aardige manier vorm gegeven vanuit de 9 grote waarden van de 3 V´s, de 3A´s en de 3 P´s, de V.A.P.´s:

Verantwoordelijkheid, Vertrouwen en Verbinding (aardig)
Authenticiteit, Autonomie en Ambachtelijkheid (eigen)
People, Planet en Profit/Prosperity (eigen en aardig)

Eigen-aardigonderwijs.nl richt zich vanuit deze 3 V.A.P.´s met haar bijdragen op een drietal essentiële elementen van het onderwijs, te weten:

Onderwijsinhoud,

Onderwijsstructuur,

Onderwijsontwikkeling.

Ad A. Onderwijsinhoud

De kern van het didactisch concept is gericht op het realiseren van en daadwerkelijk in de praktijk brengen van de eigen individuele verantwoordelijkheid – de eigen keuzeruimte – in het leveren van een bijdrage aan het succes en welbevinden van het geheel. Dit vindt zijn toepassing met name in de wijze van werken aan leeropdrachten: via probleemgestuurd leren in realistische leersituaties komen tot kennis, inzichten en vaardigheden. De lerende is nadrukkelijk de eigenaar en mede-bepaler van het eigen leerproces. Maar het is ook terug te vinden in de wijze van samenwerken van leerlingen en van medewerkers. Uitgangspunt van denken en werken is verder dat kinderen, leerlingen en studenten niet allemaal vanzelf intrinsiek gemotiveerd zijn en vanaf het begin aangesproken kunnen worden op hun eigen individuele verantwoordelijkheid voor het geheel. Werken aan persoonlijke groei is een net zo voornaam bestanddeel van het leren als werken aan academische en beroepsmatige competenties. Eigen-aardigonderwijs.nl heeft hiermee vernieuwend onderwijs hoog in het vaandel staan.

‘Vernieuwend onderwijs’ richt zich op individuele kinderen, leerlingen en studenten en op individuele medewerkers. Van vernieuwend onderwijs worden zij allen een kop groter. Dit in tegenstelling tot onderwijsvernieuwing, dat leidt tot “meten is weten” en dat ingericht is als intensieve leerlinghouderij waarbij via mechanistische principes jongeren worden gevormd tot eenheidsmensen.

Eigen-aardig onderwijs moet leiden naar het vormen van ‘scheppers’, mensen die vanuit hun natuurlijke nieuwsgierigheid en talenten zelf komen tot het construeren van ideeën, oplossingen en dingen: actieve producenten in plaats van passieve consumenten! Op ondernemende wijze uitgaan van de uniciteit en van de aanwezige competenties van het individuele kind of student. Daarbij moet worden voldaan aan zingeving (‘Leren zonder zin heeft geen zin’ – Luc Stevens): de leerling moet weten wie hijzelf is, waarom en wat hij leert en hij moet daardoor gemotiveerd raken. Die motivatie wordt gevoed door het eigen besef van de leerling dat hij het verschil kan maken in de gemeenschap waarin hij verkeert en dat hij voor die gemeenschap zinvol bezig is. Persoonlijke groei wordt daarbij gecombineerd met het werken aan specifieke competenties: basisvaardigheden en -kennis, beroepsmatige competenties

Ad B. Onderwijsstructuur

Eigen-aardig onderwijs.nl richt zich verder op het realiseren van ‘mooie’ organisaties, waarin ambacht en vakmanschap centraal staan bij de wijze van organiseren en waarin esthetische, ethische en duurzame manieren van produceren en diensten verlenen voorop staan. Organisaties waarin de medewerkers zich gewaardeerd weten, plezier in hun werk hebben en met elkaar trots zijn op de geleverde resultaten. Uitgangspunt van denken hierbij is dat organisaties er zijn voor de mensen en niet, zoals gebruikelijk, andersom. Vakmanschap is het uitgangspunt van organiseren: de werkprocessen op micro-niveau zijn bepalend voor de activiteiten op meso- en macroniveau. Met andere woorden: in het werken met leerlingen en studenten wordt zoveel mogelijk formatie en energie gestoken. Het management van de organisatie blijft beperkt tot de hoogst noodzakelijke omvang en de taakstelling ervan is faciliterend. Weinig controle, meting en regelzucht, maar vertrouwen op en gebruik maken van de vaardigheden, creativiteit en het verantwoordelijkheidsgevoel van de medewerkers.

Onderwijsorganisaties die op deze manier een actieve bijdrage willen leveren aan het duurzaam verbeteren van de samenleving zullen onder andere ook herkenbaar zijn aan de wijze waarop zij hun organisatie hebben gestructureerd:

opgebouwd uit meerdere autonome onderwijseenheden, die een individuele verantwoordelijkheid hebben bij te dragen aan het realiseren van de gezamenlijke missie;
de schaalgrootte van onderwijseenheden is bij voorkeur niet groter dan 150 leerlingen of studenten (Dunbar's number).
zowel per onderwijseenheid, als bij de gehele organisatie met meerdere eenheden zal ‘Eenheid door diversiteit’ het leidend adagium zijn. Diversiteit is een voorwaarde om te komen tot leren van elkaar en elkaars ervaringen. De missie van de organisatie en de afgeleide concepten vormen de kaders waarbinnen elke onderwijseenheid vrijheid van handelen heeft.
de missie is leidend voor personeelsbeleid, werving en selectie, taak- en verantwoordelijkheidsverdeling, opleiding en training van medewerkers, maar ook ten aanzien van beoordeling van medewerkers. Daarnaast is het gedrag van medewerkers – en dat van leerlingen en studenten – te kenschetsen als gericht op het realiseren van het gezamenlijke doel. Betrokkenheid met elkaar en commitment aan de organisatiemissie zijn hierbij leidend.
het organisatiebeleid wordt vorm gegeven vanuit de 3 V.A.P.´s
leiderschap binnen de organisatie kenmerkt zich door een sterke, en zelfs strakke focus, op de missie en visie.

Ad C. Onderwijsontwikkeling

Vakmanschap is het uitgangspunt van organiseren, eenheid door diversiteit is het adagium, visie top-down met verbetervoorstellen bottom up is de trektocht. Verbetervoorstellen komen bij voorkeur vanuit de basis: van de medewerkers, leerlingen/studenten en andere direct of indirect betrokkenen, en worden door het leiderschap getoetst aan de missie en visie.

Onderwijsontwikkeling kent een tweetal belangrijke triggers:

de eigen werk- en leeromgeving en
de externe invloeden.

Dit betekent dat onderwijsontwikkeling vooral vanaf de werkvloer, samen met docenten en leerlingen/studenten ontstaat, continu beïnvloed door de externe omgeving en ontwikkelingen op vakinhoudelijk en onderwijskundig gebied.

Activiteiten Eigen-aardigonderwijs.nl:

Eigen-aardig onderwijs.nl tracht haar visie te realiseren door het uitvoeren van een scala aan activiteiten. Activiteiten op het gebied van informatievoorziening, kennis en expertise, begeleiding en advies, zoals spreekbeurten, workshops, artikelen, begeleidingsactiviteiten, faciliteren van het oprichten van eigen-aardig onderwijs scholen, enz.